Contignüs implü

L’insegnant/a de sostëgn

L’insegnant/a de sostëgn planifichëia y adotëia mosöres metodologiches-didatiches, orientades ales competënzes y al‘inclujiun, en colaboraziun cun l’insegnant/a de classa, cun la colaboradëssa/le colaboradú por l’integraziun y d’atri operadus o esperc.

L’insegnant/a de sostëgn é assegné/assegnada a öna o de plü classes, olache al é scrit ite scolares o scolars cun dejabilité.

Descriziun compic insegnant/a de sostëgn

Formaziun de oblianza por insegnantes y insegnanc de sostëgn zënza spezialisaziun 

Les insegnantes y i insegnanc che vëgn adorades/adorá tl rode de insegnantes/insegnanc de sostëgn zënza spezialisaziun mëss tó pert a na formaziun spezifica de almanco 25 ores, aladô de chëstes categories:

• Insegnantes y insegnanc a tëmp determiné zënza spezialisaziun che vëgn adorades/adorá tl sostëgn: l’oblianza de formaziun se destënn fora por na perioda mascima de cater agn de scora.
• Insegnantes y insegnanc a tëmp indeterminé zënza spezialisaziun che vëgn adorades/adorá tl sostëgn: ares/ai mëss stlü jö les 25 ores de formaziun anter le pröm ann de sorvisc te chësc rode.

Sce i/les insegnanc/insegnantes vëgn adorá tl sostëgn ince dô che ai á tigní ite la pröma oblianza, mëssi ti jí dô a percursc spezifics de formaziun aladô de so profil profescional. I contignüs dla formaziun vëgn concordá danter la direturia o le diretur y l’/la insegnant/a y mëss revardé ciamps che á da nen fá cun le rode, danter l’ater ince:

• pedagogia y didatica dl‘inclujiun; 
• conescënzes di desturbs y strategies d’intervënt 
• normativa dl ciamp dl’inclujiun (p.ej. scrí le plan educatif individual) 
• reflesciun sura le rode profescional dl insegnant/a de sostëgn (reflesciuns pratiches, discusciuns de caji, supervijiun etc.).  

La colaboradëssa/Le colaboradú por l’integraziun 

La colaboradëssa/Le colaboradú por l’integraziun promöi l’autonomia personala y soziala di mituns y dles mitans di scolars y dles scolares cun dejabilité. Al/Ara é la porsona de referimënt por les mosöres de reabilitaziun y d’assistënza. Al/Ara osservëia, reporta  y documentëia le svilup dl scolar y dla scolara tl aprendimënt, tl’autonomia y tles relaziuns interpersonales. La colaboradëssa/Le colaboradú por l’integraziun vëgn assegné/assegnada al/a möt/a o al/a scolar/a. 

Lista y lita di posć da colaboradëssa/colaboradú por l’integraziun

Öna dles ativités prinzipales dl Sorvisc por l‘inclujiun é chëra d’elaboré le plan dl personal d’integraziun de düc i liví d’istruziun por la lita di posć de chësc cheder profescional. Le plan vëgn fat vigni ann de ma. 

La Repartiziun Personal é responsabla dl’assegnaziun di posć da colaboradëssa y da colaboradú por l’integraziun. 

Le regolamënt dla lita di posć (continuité didatica, assunziun a tëmp determiné y indeterminé y d’atres desposiziuns) é tla delibera dla Junta provinziala n. 186 di 7 de novëmber 2023 (modada dala delibera n. 161 di 11 de merz 2025). 

La lita di posć vëgn tignida ma online la pröma edema d’agost. Les informaziuns sön la prozedöra, les dates y l’azes ala lita di posć ciafëise chiló.

Le coordinadú/la coordinadëssa por l’inclujiun é la porsona de referimënt por l’inclujiun y l’integraziun scolastica y soziala di scolars y dles scolares cun bojëgns formatifs particolars. Al/Ara á le dovëi da informé i colegs cun costanza sön la atualisazuon dla normativa; da daidé i insegnanc, colaboradus, grups de laur; da coordiné iniziatives y proiec che reverda le monn dla inclujiun y da mantigní le contat cun düc i sorvisc. 

Mostra inciaria coordinadú/coordinadëssa por l’inclujiun

Le/La referënt/a por l’intercultura é n insegnant dla scolina o scora che coordinëia y é porsona de referimënt por proiec y temesc interculturai. Chiló toma ite l’acoliënza di mituns/dles mitans, la promozion di lingac, le suzes formatif de scolares y scolars cun background de migraziun y l‘educaziun interculturala por düc. 

Mostra inciaria referënt/a por l‘intercultura

Le Sorvisc por l’inclujiun pita n acompagnamënt spezifich ales scolines y ales scores, en colaboraziun cun espertes y esperc d’atres istituziuns, y plü avisa por chisc ciamps: 

• Educaziun sessuala por jogn/jones cun debojëgns particolars 
• Comunicaziun aumentativa y alternativa 
• Desturbs spezifics tl imparé

Les scolines y les scores che á interes scrî fora chësc formular. 

Tla biblioteca dl Sorvisc por l’inclujiun pón se impresté fora libri y material sön ciamps desvalis dl’inclujiun. Dal’archirida tl catalogh chirí fora “Intendënza y Cultura Ladina”.

Le Sorvisc por l’inclujiun, scolines y scores mët a desposiziun mesi d’aiüt particolars por d’atres scolines y scores.

L’acord de program danter scores, aministraziun provinziala, aziënda sanitara, sorvisc soziai y comuns, aladô dl art. 21 dla Lege Provinziala 30 de jügn 1983, nr. 20, y mudamënc dedô, vëiga dant la istituziun de n grup de laur por l’inclujiun tles trëi Direziuns dles Scores. 

Porchël él gnü nominé le Grup de Barat por l’Inclujiun tla Direziun provinziala scolines y scores ladines por le tëmp dal 2023 al 2026. Al fej pert chëstes porsones: 

Heinz Videsott, diretur Provinziel dles Scolines y dles Scores Ladines 

Elena Pellegrini, Referënta por l’inclujiun dles scores dles localités ladines 

Irene Costa, psicopedagoga dl Sorvisc Inclujiun 

Sabine Hofer, psicopedagoga dl Sorvisc Inclujiun  

Michael Schuen, colaboradú dl Sorvisc Inclujiun, referënt por l’educaziun interculturala 

Margit Prucker, psicologa dl Sorvisc psicologich de Bornech  

Ludwig Santifaller, psicologh dl Sorvisc psicologich de Balsan 

Martina Pasolli, colaboradëssa por l’integraziun tla scora primara de Urtijëi 

Giorgia Welponer, insegnanta y referënta por l’educazion interculturala tl istitut tecnich de Urtijëi  

Helina Oberrauch, mëmber dl consëi dla assoziaziun „Aktive Eltern von Menschen mit Behinderung VFG“  

Richard Stampfl, mëmber dl consëi dla assoziaziun „Federazione per il Sociale e la Sanità ETS” y presidënt de “Adlatus – Associazione per persone con disabilità ODV” 

Angelika Schuen, insegnanta de integraziun tla scora primara da Corvara